Trát tường là một trong những công đoạn bắt buộc trong xây dựng nhà ở và công trình dân dụng. Dù không phải hạng mục chịu lực, nhưng nếu trát tường sai kỹ thuật, bề mặt tường dễ nứt, bong tróc và ảnh hưởng trực tiếp đến lớp sơn hoặc ốp lát về sau.
Vậy trát tường là gì, gồm những bước nào và thi công trát tường đúng kỹ thuật cần lưu ý điều gì để đảm bảo độ bền và chất lượng hoàn thiện? Cùng Saveto Việt Nam khám phá ngay nhé!
Trát Tường Là Gì?
Trát tường là công đoạn phủ một lớp vữa (xi măng – cát – nước hoặc vữa trộn sẵn) lên bề mặt tường gạch hoặc bê tông sau khi xây. Mục tiêu của trát tường là tạo bề mặt phẳng, che phủ khuyết điểm của tường thô và chuẩn bị nền cho các bước hoàn thiện tiếp theo như sơn, ốp gạch hoặc trang trí.
Trát Tường Có Tác Dụng Gì Trong Công Trình?
Bảo vệ kết cấu tường
Trát tường giúp che phủ mạch vữa xây và bảo vệ trực tiếp bề mặt tường gạch, bê tông khỏi tác động của nắng, mưa, gió và độ ẩm. Lớp trát hạn chế thấm nước và làm chậm quá trình phong hóa bề mặt. Thực tế thi công cho thấy tường không trát hoặc trát sai kỹ thuật thường xuống cấp nhanh hơn so với tường được trát đúng chuẩn.
Tạo bề mặt phẳng cho sơn và hoàn thiện
Một bức tường muốn sơn bền và ổn định cần có lớp trát đạt yêu cầu kỹ thuật. Trát tường đúng giúp bề mặt phẳng, tăng độ bám dính cho lớp sơn và hạn chế bong tróc trong quá trình sử dụng. Nếu bề mặt không được trát tốt, lớp sơn phía sau khó đạt chất lượng dù vật liệu sơn đạt chuẩn.
Tăng tính thẩm mỹ tổng thể
Trát tường giúp bề mặt liền mạch, không lộ mạch gạch và dễ xử lý các chi tiết hoàn thiện. Lớp trát ổn định tạo nền cho việc bo góc, làm phào chỉ và thi công các vật liệu trang trí khác, góp phần giữ hình thức công trình ổn định theo thời gian.
Phân Biệt Trát Tường – Xây Tường – Sơn Tường
Nhiều người mới xây nhà thường nhầm lẫn vai trò của các công đoạn trong hoàn thiện tường. Thực tế, mỗi bước đảm nhiệm một chức năng khác nhau và không thể thay thế cho nhau.
- Xây tường: là công đoạn tạo hình và chịu lực cho công trình. Xây tường sử dụng gạch hoặc vật liệu xây kết hợp với vữa để hình thành kết cấu bao che và ngăn chia không gian.
- Trát tường: là bước trung gian nhằm làm phẳng và bảo vệ bề mặt tường xây. Lớp trát giúp che phủ mạch vữa, hạn chế thấm nước và tạo lớp liên kết ổn định cho các vật liệu hoàn thiện phía sau.
- Sơn tường: là công đoạn hoàn thiện cuối cùng, tập trung vào thẩm mỹ và bảo vệ bề mặt. Tuy nhiên, độ bền của sơn phụ thuộc lớn vào chất lượng lớp trát phía dưới.
Nếu trát tường thi công sai kỹ thuật, lớp sơn dù sử dụng vật liệu đắt tiền vẫn dễ bong tróc và nứt nẻ sau thời gian ngắn sử dụng.
Quy Trình Trát Tường Đúng Kỹ Thuật (Từng Bước)
Bước 1: Chuẩn bị bề mặt tường trước khi trát
Bề mặt tường cần được xử lý kỹ trước khi tiến hành trát. Toàn bộ bụi bẩn, vữa thừa và dầu mỡ phải được làm sạch để đảm bảo độ bám dính của lớp trát. Tường sau khi làm sạch cần được tưới ẩm đều, tránh để bề mặt khô trắng.
Với tường bê tông nhẵn, việc tạo nhám là cần thiết để tăng khả năng liên kết giữa vữa trát và bề mặt nền. Trong thực tế thi công, rất nhiều trường hợp bong tróc xảy ra do bề mặt tường quá khô, khiến vữa mất nước nhanh và không kịp liên kết với nền.
Bước 2: Trộn vữa trát đúng tỷ lệ
Vữa trát tường cần được trộn đúng tỷ lệ để đảm bảo khả năng thi công và cường độ sau khi khô. Tỷ lệ phổ biến thường được áp dụng là một phần xi măng trộn với ba đến bốn phần cát theo thể tích, kết hợp lượng nước vừa đủ.
Vữa đạt yêu cầu phải có độ dẻo phù hợp, không quá khô để tránh khó thi công và nứt bề mặt, cũng không quá nhão để hạn chế chảy xệ và giảm cường độ. Trong thực tế, thợ có kinh nghiệm thường điều chỉnh vữa sao cho bám tốt lên bay trát nhưng vẫn giữ được hình dạng khi miết lên tường.
Bước 3: Tiến hành trát lớp nền và lớp hoàn thiện
Quá trình trát tường nên được thực hiện theo thứ tự từ dưới lên trên và chia mảng hợp lý để kiểm soát độ phẳng. Lớp trát đầu tiên có nhiệm vụ tạo nền, giúp điều chỉnh bề mặt và xử lý các sai lệch của tường xây. Sau khi lớp nền ổn định, tiến hành trát lớp hoàn thiện mỏng để đạt độ phẳng cần thiết.
Trong suốt quá trình trát, cần trát đều tay và tránh trát dày cục bộ. Việc miết quá mạnh có thể làm bề mặt bị “cháy”, giảm độ bám của lớp sơn phía sau và ảnh hưởng đến chất lượng hoàn thiện.
Bước 4: Xoa phẳng và kiểm tra bề mặt
Sau khi trát xong, bề mặt tường cần được xoa phẳng bằng bàn xoa và thước nhôm. Việc kiểm tra độ phẳng nên thực hiện bằng thước dài để phát hiện sớm các vị trí lồi lõm.
Những điểm rỗ hoặc chưa đạt yêu cầu cần được vá ngay khi vữa còn ẩm. Nếu để vữa khô mới xử lý, bề mặt sẽ khó liền mạch và dễ phát sinh lỗi trong các công đoạn hoàn thiện tiếp theo.
Bước 5: Bảo dưỡng tường sau khi trát
Bảo dưỡng là bước quan trọng nhưng thường bị bỏ qua trong quá trình trát tường. Sau khi trát xong, bề mặt tường cần được giữ ẩm liên tục trong khoảng ba đến năm ngày để vữa đạt cường độ ổn định.
Trong thời gian này, cần tránh nắng gắt và gió mạnh tác động trực tiếp lên bề mặt tường. Không nên tiến hành sơn hoặc thi công các lớp hoàn thiện khác khi lớp trát chưa khô và chưa ổn định hoàn toàn, vì điều này dễ gây nứt và bong bề mặt về sau.
Những lỗi trát tường thường gặp và cách khắc phục
Tường bị bong, rộp hoặc phồng bề mặt
Hiện tượng bong, rộp hoặc phồng lớp trát thường xuất hiện khi lớp vữa không bám chắc vào bề mặt nền. Nguyên nhân chính là do tường không được làm sạch trước khi trát hoặc bề mặt quá khô, khiến vữ a mất nước nhanh và không kịp liên kết.
Để phòng tránh lỗi này, bề mặt tường cần được vệ sinh sạch sẽ và tưới ẩm đều trước khi trát. Trong điều kiện thời tiết khô nóng, không nên thi công vội vàng mà cần có biện pháp che chắn và kiểm soát độ ẩm để đảm bảo khả năng bám dính của lớp trát.
Tường bị nứt sau khi trát
Tường bị nứt sau khi trát là lỗi phổ biến nhất trong thi công nhà ở. Nguyên nhân thường đến từ việc trát quá dày trong một lần, vữa bị co ngót mạnh khi khô hoặc không được bảo dưỡng đúng cách sau thi công. Khi bề mặt mất nước quá nhanh, ứng suất co ngót sẽ tập trung trên lớp trát và gây nứt.
Cách khắc phục hiệu quả là kiểm soát độ dày lớp trát theo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật, tránh trát dày cục bộ. Sau khi trát, bề mặt tường cần được giữ ẩm liên tục trong vài ngày để vữa đông kết ổn định. Với những khu vực có nguy cơ co ngót cao, có thể cân nhắc sử dụng giải pháp giảm co ngót phù hợp với điều kiện công trình.
Tham khảo keo trám tường khi tường bị nứt: 4 loại keo trám tường chống thấm vết nứt đảm bảo hiệu quả
Tường trát xong nhưng không phẳng
Tường trát không phẳng là lỗi ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sơn và thẩm mỹ hoàn thiện. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ tay nghề thợ và việc không sử dụng thước để căn chỉnh trong quá trình trát. Nếu không kiểm tra độ phẳng ngay khi vữa còn ướt, sai lệch sẽ rất khó xử lý sau khi khô.
Giải pháp hiệu quả nhất là kiểm soát chặt chẽ quá trình thi công, yêu cầu thợ sử dụng thước nhôm và kiểm tra thường xuyên từng mảng trát. Việc giám sát ngay từ đầu luôn tiết kiệm thời gian và chi phí hơn so với sửa chữa bề mặt sau khi lớp trát đã hoàn thiện.
Khi nào nên dùng phụ gia hoặc giải pháp hỗ trợ trát tường?
Phụ gia hoặc giải pháp hỗ trợ trát tường nên được sử dụng trong các trường hợp bề mặt khó bám, môi trường ẩm hoặc công trình yêu cầu độ bền lâu dài. Việc lựa chọn đúng ngay từ khâu trát giúp hạn chế nứt, bong và giảm chi phí sửa chữa về sau.
Trát tường cải tạo, tường cũ
Khi trát tường cải tạo, bề mặt tường cũ thường yếu và khả năng bám dính kém. Trong trường hợp này, sử dụng giải pháp hỗ trợ bám dính là cần thiết để giúp lớp vữa mới liên kết tốt hơn với nền cũ, hạn chế bong tróc sau thi công.
Xem thêm cách cải thiện tường cũ: Ốp Gạch Hay Sơn Tường: Đâu Là Lựa Chọn Tối Ưu Nhất?
Trát tường ngoài trời, khu vực ẩm
Tường ngoài trời và khu vực có độ ẩm cao dễ nứt và thấm nước nếu trát theo cách thông thường. Việc sử dụng giải pháp hỗ trợ giúp giảm nứt và tăng độ ổn định cho lớp trát, đặc biệt với các hạng mục tiếp xúc trực tiếp với mưa và thời tiết.
Khi cần tăng độ bền lâu dài cho công trình
Với nhà ở sử dụng lâu dài, đầu tư đúng từ lớp trát giúp giảm rủi ro hư hỏng bề mặt và hạn chế chi phí sửa chữa. Trong các trường hợp này, dùng giải pháp hỗ trợ phù hợp ngay từ đầu giúp lớp trát ổn định và bền hơn theo thời gian.
Lưu ý quan trọng khi thi công trát tường
Khi thi công trát tường, điều kiện thời tiết và cách thi công ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng lớp trát và độ bền bề mặt về sau. Nếu bỏ qua những lưu ý cơ bản, tường rất dễ nứt, bong hoặc làm giảm chất lượng lớp sơn hoàn thiện.
Một số điểm quan trọng cần đặc biệt lưu ý trong quá trình trát tường gồm:
- Không trát khi trời nắng gắt hoặc mưa lớn vì nhiệt độ cao và độ ẩm không ổn định khiến vữa mất nước nhanh hoặc không kịp đông kết, làm tăng nguy cơ nứt và bong bề mặt.
- Không trát quá dày trong một lần thi công, vì lớp vữa dày dễ co ngót mạnh, gây nứt và làm giảm độ ổn định của bề mặt tường. Với tường gồ ghề, nên xử lý nền hoặc trát thành nhiều lớp mỏng.
- Chỉ sơn khi lớp trát đã khô hoàn toàn, thông thường sau khoảng 7–14 ngày tùy điều kiện môi trường và độ dày lớp trát. Sơn quá sớm sẽ làm lớp sơn kém bám và nhanh xuống cấp.
- Kiểm soát độ ẩm bề mặt trước khi sơn, theo khuyến nghị kỹ thuật nên dưới 16% để đảm bảo lớp sơn bám chắc và bền trong quá trình sử dụng.
Thực hiện đúng các lưu ý trên giúp lớp trát ổn định, hạn chế phát sinh lỗi và giảm đáng kể chi phí sửa chữa về sau cho công trình.
FAQ trát tường: Chủ nhà nên biết trước khi thi công
Trát tường bao lâu thì sơn được?
Thông thường sau 7–14 ngày, tùy vào độ dày lớp trát và điều kiện thời tiết tại công trình.
Độ dày trát tường bao nhiêu là chuẩn?
Độ dày trát tường phổ biến khoảng 12–18 mm và không nên vượt quá 20 mm cho một lớp trát.
Có nên dùng vữa trộn sẵn khi trát tường không?
Có, đặc biệt với công trình cần kiểm soát chất lượng ổn định và rút ngắn thời gian thi công.
Trát tường có cần bảo dưỡng không?
Có, lớp trát cần được giữ ẩm nhẹ trong vài ngày đầu để hạn chế nứt và tăng cường độ vữa.
Trát tường xong bị nứt có sơn được không?
Không nên, cần xử lý triệt để vết nứt trước khi sơn để tránh bong tróc và hư bề mặt về sau.
Kết Luận
Trát tường là công đoạn không chịu lực nhưng lại quyết định trực tiếp đến độ bền, tính thẩm mỹ và chất lượng hoàn thiện của toàn bộ công trình. Chỉ cần sai kỹ thuật ở lớp trát, các hạng mục phía sau như sơn, ốp lát rất dễ nứt, bong và phát sinh chi phí sửa chữa không đáng có.
Trong hoàn thiện nhà ở và công trình, những chi tiết nhỏ thường bị xem nhẹ nhưng lại ảnh hưởng lâu dài. Bên cạnh lớp trát, ron gạch, mạch gạch cũng là yếu tố quan trọng cần được xử lý đúng cách để đảm bảo khả năng chống thấm, độ bền và tính thẩm mỹ tổng thể.
Saveto Việt Nam hiện là đơn vị chuyên cung cấp keo chít mạch và keo epoxy chất lượng cao, giúp hoàn thiện mạch gạch bền chắc, hạn chế nứt, thấm và xuống cấp theo thời gian. Đầu tư đúng ngay từ khâu hoàn thiện, từ lớp trát đến ron gạch, chính là cách tiết kiệm chi phí và giữ công trình bền đẹp lâu dài.
Nếu bạn cần tư vấn chi tiết về keo chít mạch, liên hệ ngay Saveto Việt Nam ngay hôm nay để nhận hỗ trợ sớm nhất!
Thông tin liên hệ:
- Địa chỉ: 95/14 Tân Thới Nhất 02, quận 12, TP. HCM
- Hotline: 0932 601 661 – 090 132 5898
- Fanpage: https://www.facebook.com/keocharonchongmoc
Saveto Việt Nam là thương hiệu uy tín trên thị trường vật liệu xây dựng, chuyên phân phối keo chít mạch Saveto chính hãng nhập khẩu từ Ý. Bên cạnh đó, Saveto Việt Nam còn cung cấp các sản phẩm và giải pháp thi công keo chít mạch đồng bộ, đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng cao cho mọi công trình từ dân dụng đến dự án lớn.
